Μεταβυζαντινά μνημεία στο ύπαιθρο του νησιού (Μονές)
της Ασπασίας Ντίνα

Η ακατοίκητη σήμερα, φρουριακή εις την εμφάνιση Μονή της Αγίας Βαρβάρας, ευρίσκεται πλησίον της γυναικείας Μονής του Τιμίου Προδρόμου. Το καθολικό και οι υψηλοί τοίχοι του περιβόλου διατηρούνται στην αρχική τους μορφή, τα κελιά όμως είναι μεταγενέστερες κατασκευές. Αριστερά της εισόδου εις τον καθολικόν επί μαρμάρινης πλακός η επιγραφή: Έτος 1697. Εύξε υπέρ ε/μού δέσποτα/ του ταπεινού Παύλου και Ιωάννου Μηνί Μαίω. Είναι πιθανό η επιγραφή να αναφέρεται σε επισκευή του καθολικού και όχι στην οικοδόμηση του. Η σε σχήμα Τ κάτοψη του καθολικού, οι βαριές αναλογίες, ο διαχωρισμός των τριών μερών του ιερού οδηγούν σε εποχή παλαιοτέρα.

Το σχέδιο του ναού της Μονής αποτελεί εξαίρεση από των μέχρι τώρα εξετασθέντων στη Σκόπελο. Ανήκει εις τον σταυροειδή εγγεγραμμένο τύπο αλλά οι αναλογίες του τρούλου είναι βαριές. Το ξυλόγλυπτο, επίχρυσο τέμπλο, διαφέρει της τεχνοτροπίας των άλλων που εξετάσαμε και είναι παλαιότερον της χρονολογίας της επιγραφής. Εις την κορυφήν ευρίσκεται ο Μέγας Σταυρός και κάτω αυτού σε επαλλήλους σειράς: η Μεγάλη Δέηση, κληματίδα, 21 εικονίδια των μεγάλων εορτών υπό τοξύλλια, κληματίδα με τους 12 προφήτες και την Θεοτόκο στο μέσον και τέλος οι εικόνες του τέμπλου.