Η ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ

Της Αικατερίνης Πολυμέρου - Καμηλάκη
Ερευνήτριας του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

Πλούσια σε διακόσμηση η φορεσιά της Σκοπέλου είναι εντυπωσιακή, παρά το γεγονός ότι δεν είναι από τις πιο κομψές του ελληνικού χώρου. Νυφιάτικη, καθημερινή, παιδική, νεανική, επίσημη και καθημερινή. Η νυφική αποτελεί την κυριότερη ενδυμασία της Σκοπέλου. Όπως συμβαίνει με το νησιώτικο χώρο, οι προσθήκες - επιδράσεις που δέχεται από τις εμπορικές σχέσεις και τα ταξίδια των Σκοπελιτών σε ανατολή και δύση είναι εύκολα διακριτές. Υφάσματα μπροκάρ με σχέδια στην ύφανση που θα αντιγράψουν αργότερα οι Σκοπελίτισσες, στόφες, χρυσοκλωστές και πούλιες, κομμάτια βελούδου, κοσμήματα έρχονται με τα καράβια από τις ευρωπαϊκές αγορές. Γενικά πρόκειται για μια στολή που κοστίζει ακριβά, όπως και στο Τρίκερι, γι ’αυτό αποτελεί σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της νύφης. 

Με το βάρος και την δυσκαμψία περιορίζει τις κινήσεις της νύφης κατά την στέψη και τις εκδηλώσεις που ακολουθούν. Το ίδιο και οι «κουντούρες», τα αβαθή κεντημένα παπούτσια (παντόφλες) που φοράει και δυσκολεύουν το περπάτημα. Το κέντημα της νυφικής φουστάνας με τις γλάστρες, πυκνές και μικρές ή μεγάλες και πιο αραιές σε ζωηρό κόκκινο ή βυσσινί πάνω σε μαύρο ύφασμα γινόταν από ειδικές κεντήστρες με μεταξωτή ντόπια κλωστή. Κατόπιν γινόταν το πλισσάρισμα με καλάμια και καρφίτσες και στερεωτική κόλλα.

Κεντήστρες που άφησαν όνομα ήταν η Χρυσαφώ Κασσανδριανού, η Ελένη Αμερικάνου, η Σινιορίτσα Κουτρούλη, η Σινιορίτσα Ευσταθίου και άλλες.

Όπως παρατηρεί ο Διαμαντής Σάμψων που μελέτησε την σκοπελίτικη φορεσιά (Αρχείον Θεσσαλικών Μελετών τ.5 (1979, σ. 95 -137), η φορεσιά φοριόταν με αυστηρή εθιμοτυπία ανάλογα με την ηλικία την οικονομική δυνατότητα, τις ασχολίες, τη χρονική ή λατρευτική στιγμή.